De kracht van het Shamanisme om Emotionele en Fysieke Ziekte te Helen
door Sandra Ingerman
Shamanisme: een kort overzicht.
Shamanisme is de oudste spirituele praktijk die de mensheid kent. Vele antropologen denken dat deze praktijk zo’n 100.000 jaar teruggaat.
Het woord “shaman” komt uit Siberië van het Tungus volk en het betekent ‘spiritueel heler’ of ‘hij die in het donker kan zien’. Shamanisme komt voor in Siberië, Azië, Europa, Afrika, Australië, Groenland en inheems Noord en Zuid Amerika.
Een shaman is een man of vrouw die de kunst verstaat om “met een alziend oog” of “met het hart” zich in de verborgen sferen te bewegen. De shaman werkt direct samen met helpende spirits om het spirituele aspect van ziekte aan te pakken en dat te doen met ‘soul retrieval’ (het terughalen van (een deel van) de ziel), met het terugvinden van verloren kracht, zowel als door het opheffen van spirituele blokkades. De shaman voorspelt ook informatie voor de gemeenschap. Shamanen hebben altijd opgetreden en doen dat nog steeds als helers, dokters, priesters en priesteressen, psychotherapeuten, mystici en verhalenvertellers.
Shamanisme leert ons dat alles wat is, leeft en een spirit heeft. Shamanen spreken van een levensweb dat al het leven en de spirit die overal in huist, verbindt. Alles en iedereen op aarde is met elkaar verbonden en iedere veronderstelling dat wij apart staan van andere levensvormen inclusief de aarde, sterren, wind enz. is een illusie. En het is de taak van de shaman in de gemeenschap om harmonie en balans te bewaren tussen de mensheid en de natuurkrachten.
Er zijn veel verschillende ceremoniën die de shamanen uitvoeren. Zij leiden ceremonies om kinderen op aarde te verwelkomen, voltrekken huwelijken, en helpen stervenden over te gaan naar een goede plek. Zij leiden ceremonies om te rouwen over de dood van geliefden. Belangrijke initiatie ceremonies markeren overgangen in ieders leven zoals van kindzijn naar volwassenheid.
Eén van de belangrijkste ceremoniën is de shamanic journey. Een shaman is de man of vrouw die in een staat van verruimd bewustzijn komt en buiten de tijd reist in de verborgen sferen die velen ongebruikelijk noemen. Ik zie de niet gebruikelijke werkelijkheid als een parallel universum. De Australische Aboriginals noemen dit Dreamtime. Het wordt in de Keltische traditie ook wel de Andere Wereld genoemd.
In deze verborgen werkelijkheid zijn helpende spirits te vinden, toegewijde spirits die hun gidshulp en ook hun helende hulp ter beschikking stellen aan alles en iedereen op aarde.
Shaman’s gebruiken graag enige vorm van percussie, bijvoorbeeld drummen of ratelen, om in zo’n staat te komen die het de vrije ziel van de shaman mogelijk maakt in de onzichtbare wereld te reizen. In Australië gebruiken shamanen ook wel de didgeridoo en/of click-sticks. Sommige stromingen gebruiken stokken of bellen. De Sami in Lapland en Noorwegen doen het met monotoon chanting (“joiking”).
Wetenschappelijke studie heeft uitgewezen dat onze hersengolven in normaal bewustzijn bètagolven zijn. Maar als de shaman of de shamanic practitioner naar ritmisch en monotoon gedrum luistert, worden de hersengolven langzamer, eerst tot alfastaat, een licht meditatieve staat, en dan in een diepe theta staat. En dat is de staat die een shaman’s vrije ziel in staat stelt in de onzichtbare wereld te reizen en toegang te hebben tot de helpende spirits.
Als je de shamanic traditie over de hele wereld bekijkt zijn er drie niveaus waarover gesproken wordt en die ook in de kunst op veel verschillende manieren uitgebeeld worden. De verborgen werelden waar de shaman naartoe reist staan bekend als de Onder Wereld of Beneden Wereld, de Midden Wereld én de Boven Wereld. In de Beneden Wereld én in de Boven Wereld zijn nog tientallen lagen te onderscheiden en deze liggen buiten de tijd.
Shamanisme kent directe openbaring. Iedere shaman kan zijn ervaringen wellicht verschillend beschrijven. En hoe de verschillende ervaringen gezien en geïnterpreteerd worden door anderen geeft aan hoe mooi ze allemaal zijn.
In de onzichtbare sferen van de ongewone werkelijkheid is een variëteit aan helpende spirits die de shaman kunnen helpen met het helen van individuen, van de gemeenschap en van de planeet.
De twee meest voorkomende types die met de shaman samenwerken zijn de krachtdieren, ook wel beschermengelen genoemd, zowel als leermeesters in menselijk gedaante.
Shamanic culturen geloven dat bij onze geboorte de spirit van tenminste één krachtdier zich vrijwillig aanbiedt om bij ons te blijven om ons emotioneel en fysiek gezond te houden en ons te beschermen tegen het kwaad. Deze dieren zijn vergelijkbaar met wat in het christendom beschermengelen zijn.
De andere vorm van helpende spirit waar de shaman mee werkt is een leermeester in menselijk gedaante. Bijvoorbeeld de goden en godinnen van hun cultuur, religieuze figuren, en voorouders die wilden helpen.
Al deze helpende spirits werken samen met de shaman om heling te verzorgen voor individuen, voor de gemeenschap en voor de omgeving/het milieu. De helpende spirits worden ook geraadpleegd als informatie gewenst is.
Ziekte gezien vanuit Shamanic Perspectief
Shamanen kijken naar het spirituele aspect van ziekzijn. Een ziekte kan zich emotioneel of fysiek manifesteren maar de shaman kijkt naar spirituele onbalans en disharmonie.
Vanuit shamanic perspectief zijn er drie klassieke vormen van ziekte. Er zijn eindeloos veel helingceremonies die gedaan kunnen worden om genezing te brengen. De helpende spirits van de shaman stellen een diagnose en helpen dan de gewenste behandeling uit te voeren. De shaman fungeert daarbij als een “hol pijpbeen” waarbij hij of zij samenvloeit met een helpende spirit en de kracht van het universum om zo als het ware een doorgeefluik te zijn voor de helende energie.
De drie vormen van ziekte zijn verlies van kracht, verlies van (een deel van) de ziel, of een spirituele indringer of bezetenheid. Meestal is het een combinatie van deze oorzaken. Je ziet zelden iemand met alleen verlies van de ziel of alleen met een spirituele indringer.
De helpende spirits die op de mensheid neerkijken hebben een bredere kijk die de practitioner meestal niet kan hebben. Daarom werken shaman’s samen met de helpende spirits om helend werk te doen.
KrachtVerlies
Eén oorzaak van ziekzijn is verlies van kracht. Dit gebeurt als iemand zijn krachtdier of beschermengel verliest. Symptomen zijn chronische depressie, chronische zelfmoordneigingen, chronische ziekte, en chronisch pech of ongeluk.
Als een shaman te zien krijgt dat het om krachtverlies gaat, zijn er verscheidene ceremonies om een vroeger krachtdier of de beschermengel die er ooit was terug te brengen om zo kracht en bescherming te herstellen.
In mijn meer dan dertig jaar ervaring ben ik steeds verbaasd hoe krachtig deze simpele ceremonie werkt. Ik heb gezien dat depressieve mensen en mensen met zelfmoordneigingen weer genezen zijn zodra een helpende spirit bij hen terug is.
Spirituele Indringers en Bezetenheid
Vaak zit er een gat in het lichaam als die persoon een beschermengel mist of zijn wezen, zijn levensessence. Aangezien het universum niet van lege ruimte houdt, kan er iets langskomen om die ruimte op te vullen. Shamanen kunnen zo’n spirituele indringer waarnemen die een cliënt die kracht en levensessence mist, is binnengedrongen.
Spirituele indringers komen van negatieve gedachten. De inheemse volken begrijpen het verschil tussen energie (uit)stralen en energie zenden. In het Westen begrijpen we vaak het verschil niet.
Het is belangrijk om onze boosheid, frustratie, droefenis enz te uiten. Alleen we zenden deze energieën vaak naar onszelf, naar anderen en naar de omgeving als een psychische pijl. En deze energieën kunnen wat shamanen spirituele indringers noemen, veroorzaken.
De aanwijzing voor een spirituele indringer kan zijn een lokaal probleem zoals een lokale pijn of een bepaalde vorm van kanker. Aangezien shamanen geen onderscheid maken tussen emotionele of fysieke ziekte kan een spirituele indringer zich manifesteren als chronische boosheid of depressie.
In de behandeling van dit soort spirituele problemen werkt de shaman samen met zijn of haar helpende spirits om de aard en plaats van de spirituele indringer te bepalen. En dan doet de shaman een uitdrijving om de indringer te verwijderen.
Toen ik in de 80-er jaren met mijn shamanic heling praktijk begon specialiseerde ik me in het uitdrijven en ik had veel succes met het behandelen van kanker, depressies en zelfs met problemen als chronische vermoeidheid en lupus. Ik merkte dat dit ook goed werkte bij vrouwen die moeite hadden zwanger te worden.
Shamanen helen zowel de levenden als de doden. Zij helen overledenen door toepassen van psychopomp. Dit woord komt uit het Grieks: psychopompous wat letterlijk betekent ‘leider van zielen’.
Als we overlijden gaat dat meestal gepaard met een mooie overgang naar transcendentie. In het shamanisme is het bekend dat als iemand een traumatische dood treft zoals moord, een ongeluk, oorlog, overdosis, zelfmoord, een terroristische aanval, dat dan de ziel van die persoon mogelijk hulp nodig heeft om de overgang naar de transcendente sferen te maken. Dit komt omdat de ziel wellicht in verwarring raakt door de dood en als het ware gevangen blijft in wat we de Midden Wereld noemen.
Een ziel die vast zit in de Midden Wereld kan gaan zwerven in deze wereld en misschien zelfs iemand binnendringen die zijn kracht of levensessence kwijt is. En dit kan bezetenheid tot gevolg hebben. Dit kan leiden tot schizofrenie of meervoudige persoonlijkheidsstoornis gezien vanuit het oogpunt van een shaman.
In zo’n geval is het aan de shaman om een uitdrijving te doen waarbij hij of zij de spirit de Midden Wereld uit begeleidt naar de transcendentie.
Veel inheemse culturen kennen geen emotionele ziektes zoals wij die kennen in het Westen, omdat psychopomp gewoonlijk gedaan wordt als iemand overlijdt, en ook is de noodzaak van uitdrijving goed begrepen.
Het Terugvinden van de Ziel: Hoe Shamanen Trauma Verhelpen
Toen ik research deed voor mijn boek Soul Retrieval: Mending the Fragmented Self, kwam ik erachter dat de meeste shamanic culturen overal ter wereld geloven dat ziekte veroorzaakt wordt door het verlies van de ziel.
Het schijnt dat wanneer we een emotioneel of fysiek trauma beleven, een deel van onze ziel het lichaam ontvlucht om de ervaring te verwerken. De definitie van ‘ziel’ zoals ik hem gebruik is ons wezen, onze essence, levenskracht, het deel van onze vitaliteit dat ons in leven houdt en laat gedijen.
De soorten trauma die in onze cultuur het verlies van de ziel kunnen veroorzaken, kan iedere vorm van misbruik zijn, seksueel, fysiek, of emotioneel. Andere oorzaken kunnen zijn een ongeluk, oorlogservaring, slachtoffer zijn van een terroristische aanslag, inbreuk op ons moreel gevoel, een natuurramp (brand, orkaan, aardbeving, tornado enz) meemaken, operatie, verslaving, scheiding, of de dood van een geliefde. Alles wat een shock veroorzaakt kan verlies van de ziel tot gevolg hebben. En wat bij de één verlies van de ziel veroorzaakt hoeft dat bij een ander niet zo te zijn. Shamanen geloven dat een wekker zieleverlies kan veroorzaken. Ik denk dat we allemaal weten wat ze bedoelen.
Het is belangrijk te snappen dat het goed is dat verlies van de ziel ons overkomt. Zo overleven we pijn. Als ik een frontale botsing ga meemaken, de laatste plaats waar ik wil zijn op het moment van de schok is in mijn lichaam. Mijn psyche zou die pijn niet kunnen verdragen. Dus hebben onze psychés deze briljante zelfbescherming waarbij een deel van onze essence of ziel ons lichaam verlaat zo dat we de volle uitwerking van de pijn niet voelen.
In de psychologie noemen we dit dissociatie. Maar in de psychologie vertellen we er niet bij wát disassocieert en waar dat deel heengaat. In shamanisme weten we dat een deel van de ziel het lichaam verlaat en naar een gebied gaat wat de shamanen de niet-gewone werkelijkheid noemen, waar de ziel wacht tot iemand in de spirituele sferen ingrijpt en haar terugkeer faciliteert.
Hoewel zielenverlies een overlevingsmechanisme is, is vanuit shamanic gezichtspunt het probleem dat het deel dat weg ging meestal niet uit zichzelf terugkomt. De ziel is misschien verloren of gestolen door iemand anders, of weet niet dat het trauma achter de rug is en dat het veilig is om terug te komen.
Het is altijd de rol van de shaman geweest om in een hoger bewustzijn te raken en na te gaan waar de ziel heen is gevlucht en haar terug te brengen naar het lichaam van de cliënt.
Er zijn veel bekende symptomen die optreden bij het verlies van de ziel. Eén daarvan is dissociatie waarbij iemand zich niet volledig/compleet, levend en midden in het leven staand, in zijn of haar eigen lichaam voelt. Andere symptomen kunnen zijn chronische depressie, zelfmoordneigingen, post traumatisch stress syndroom, problemen met het immuunsysteem, en verdriet dat maar niet overgaat. Verslavingen zijn ook een teken van zielenverlies, omdat we iets buiten onszelf zoeken om de lege holle ruimtes binnen in ons te proberen op te vullen, of dat nou is met middelen, voedsel, relaties, werk, of koopwoede. Steeds als iemand zegt: “Ik ben nooit meer dezelfde sindsdien” en bedoelt dit niet positief, dan is het verlies van de ziel waarschijnlijk.
Je kan echt zien hoe vaak zielenverlies tegenwoordig voorkomt als we geld belangrijker vinden dan leven. Iedere keer als iemand zegt dat we andere levensvormen moeten ombrengen om er materieel beter van te worden, moet die persoon wel aan zielenverlies lijden. Iedere keer dat iemand vindt dat nog een auto kopen of materie/dingen verzamelen geluk brengt, lijdt die persoon aan zielenverlies. Zoals je kan zien, zien we een fors wereldwijd verlies van de ziel als je bekijkt hoe we ons tegenover elkaar en tegenover de rest van de wereld gedragen.
Coma is ook het verlies van de ziel. Maar in coma is meer ziel buiten het lichaam dan in het lichaam. Coma is erg gecompliceerd om aan te werken om meerdere redenen. De shaman moet heel goed zijn in het nagaan waar de ziel heen probeert te gaan. Wil de ziel terug in het lichaam? Of heeft de ziel hulp nodig om over te gaan hetgeen tot de dood van de patiënt zal leiden? Over dit onderwerp is veel te zeggen en dat gaat nu dit artikel te boven.
Heden ten dagen zie je een opleving van belangstelling in wat het shamanisme doet. We hebben momenteel honderden geweldige shamanic practitioners, die de praktijk van het terughalen van de ziel weer in onze cultuur introduceren. En ik heb duizenden case-studies verzameld betreffende succesrijke heling van verschillende emotionele en fysieke problemen.
Het is interessant op te merken dat, aangezien zielenverlies in shamanic culturen zo vanzelfsprekend was, degenen die een trauma meemaakten binnen drie dagen de behandeling ‘terugbrengen van de ziel’ kregen. Tegenwoordig, aangezien we dat niet gewend waren, gaan de practitioners van nu soms tien, twintig, dertig of veertig jaar terug om verloren zielen te zoeken.
Ook weten de mensen in een shamanic cultuur wat in hun leven in onbalans was, hetgeen wellicht de reden was voor ziekte of kwesties.
In onze cultuur zijn we ons niet bewust van hetgeen niet in spirituele harmonie is, dat ziekzijn veroorzaakt. En vaak komt het verlies van de ziel al op zo jonge leeftijd voor, dat we niet merken dat de onbewuste patronen die ons leven bepalen het gevolg zijn van ons eerste zielenverlies. We proberen altijd onze ziel terug te halen. En de manier waarop we dat doen is steeds weer hetzelfde trauma te herhalen. De namen van de betrokkenen mogen dan anders zijn, het verhaal is vaak hetzelfde.
Na het terughalen van de ziel voelen mensen zich lekkerder in hun vel zitten en in de wereld, ze worden zich meer bewust van het gedrag dat wellicht in onbalans en disharmonie was. Als we verdoofd zijn merken we misschien dat de zaken in de wereld niet oké zijn maar we kunnen onszelf makkelijk afleiden van wat er moet veranderen. Als we weer helemaal “vol van spirit” zijn is er geen plek om ons te verschuilen en zijn we meer gemotiveerd om ons leven te veranderen.
Ik geloof dat als iemand zijn of haar ziel terug heeft, er werk aan de winkel is. Als die persoon veel aan zichzelf heeft gewerkt kan het terugbrengen van de ziel het slotstuk zijn. Zo niet, dan is dat het begin.
Als eenmaal iets van shamanic heling heeft plaatsgevonden, dan is het aan de cliënt om te bezien hoe een gezonde levensstijl en gezonde relaties te creëren die heelheid en een leven vol heling ondersteunen. Hoe willen we de energie die met de ziel mee terugkwam en onze teruggekeerde vitaliteit inzetten om een positief nu en een positieve toekomst voor onszelf te creëren? En hoe brengen we passie en betekenis terug in ons leven zodat we gedijen in plaats alleen maar van overleven? Dit alles noem ik “leven na heling” en is cruciaal om langdurige heling te creëren na uitbanning of na het terugbrengen van de ziel.
Ik schrijf over de spirituele praktijk die we kunnen doen om een positieve nu en straks te creëren in mijn boeken: Welcome Home: Following Your Soul’s Journey Home én Medicine for the Earth: How to Transform Personal and Environmental Toxins én How To Thrive in Changing Times.
Dit is belangrijk werk voor de tijden waarin wij leven. De aarde wil haar kinderen thuis hebben en ze wil dat nu. Het is tijd om weer thuis te komen en de ons toebehorende plek op aarde in te nemen. Het is ons geboorterecht om onze ziel volledig te beleven (uit te leven) en de wereld waarin wij willen leven, te scheppen. En het is ons geboorterecht om zo helder als de sterren boven ons te stralen. Het wordt tijd dat wij ons licht weer over de wereld laten schijnen.
Copyright © 2012 Sandra Ingerman. All Rights Reserved.
[vertaald in het Nederlands Els de Graaff-van Meeteren 2015]